Geothermische warmtepompen uitgelegd

Vind een installateur

Warmtepompen verzamelen energie uit de omgeving en gebruiken die energie om je woning te verwarmen, koelen en van warm water te voorzien. Geothermische warmtepompen gebruiken de bovenste bodemlagen, waar energie uit zonnestraling in opgeslagen zit. Doordat de relatief constante bodemtemperatuur, biedt een bodem/water-warmtepomp een zeer goed rendement.

Voordelen van bodem/water-warmtepompen

Geothermische warmtepomp: wat zijn de voordelen?

Geothermische warmtepompen bieden een duidelijk beter rendement door de bijna constante bodemtemperatuur. Daarnaast moet je wel rekening houden met aanzienlijk hogere aanschafkosten door de graaf- en boorwerkzaamheden die noodzakelijk zijn om energie uit de bodem te kunnen benutten, in bepaalde gevallen kan er een vergunning vereist zijn. Ook kunnen sommige bodemsoorten minder geschikt zijn voor bodem/water-warmtepompen

Zeer energiezuinig.
Een geothermische warmtepomp is de efficiëntste soort warmtepomp door de constante brontemperatuur van de bodem. In de zomer kunnen ze ook energiezuinig koelen (passieve koeling).
Super stil.
Dankzij ons geavanceerde Sound Safe-systeem werken onze warmtepompen super stil. Daardoor kunnen ze flexibel gepositioneerd worden.
Esthetisch.
Een bodem/water-warmtepomp werkt zonder buitenunit, eens de graafwerken afgerond zijn zie je buiten niets van de warmtepomp. Enkel de binnenunit is zichtbaar.
Geen CO₂-uitstoot.
Geothermische warmtepompen gebruiken voor 75% aardwarmte in plaats van fossiele brandstoffen. Ze stoten dan ook geen CO₂ uit, waardoor je je ecologische voetafdruk kan verlagen.

Werkingsprincipe

Hoe werken geothermische warmtepompen?

Een bodem/water-warmtepomp werkt door warmte uit de bodem te onttrekken via een horizontaal captatienet (lussen) of verticale sondes (boringen). Die energie wordt gebruikt om je woning te verwarmen en van warm water te voorzien. In de zomer kan de energie gebruikt worden om je woning te koelen.

Energiebron
De aarde is een stabiele warmtebron doordat de temperatuur op enkele meters onder de grond een constante temperatuur van 7 tot 13 °C heeft.
Buizencircuit in de bodem
Door het buizencircuit dat onder de grond loopt, stroomt een koudemiddel dat de warmte opneemt van de bodem en die afgeeft aan de warmtepomp.
Warmtepomp
De opgenomen warmte wordt via een warmtewisselaar naar de warmtepomp geleid. Daar verhoogt een compressor de temperatuur tot een geschikt niveau voor verwarming.
Warmteverdeling via afgiftesysteem
De opgewekte warmte wordt getransporteerd naar het afgiftesysteem (vloerverwarming, ventilo-convectoren of eventueel radiatoren) of gebruikt voor warm water.

In de zomer kan de werking omgedraaid worden en kan een geothermische warmtepomp passief koelen.

Boringen en sondes

Hoe wordt geothermische energie gewonnen?

Er zijn verschillende manieren om thermische energie te winnen:

Horizontale boringen
Verticale boringen
Geothermische warmtekorven
Ringvormige sleufcollectoren

Grondcollectoren

Grondcollectoren of een horizontaal captatienet bestaan uit een horizontaal leidingsysteem dat in de grond wordt gelegd op een diepte van ongeveer 1,5 m.

Ze hebben een groot oppervlak nodig, waardoor ze minder geschikt zijn voor kleinere percelen. Daarnaast zijn ook de verwarmingsbehoefte en de aard van de grond van invloed op de grootte van het benodigde oppervlak. Als vuistregel geldt dat het oppervlak voor de installatie van grondcollectoren ongeveer twee keer zo groot moet zijn als de woonoppervlakte van het huis.

Het is belangrijk dat het oppervlak voor de grondcollectoren niet wordt bebouwd of bestraat, omdat de zon anders niet het hele oppervlak van de grond kan verwarmen. Het is echter wel mogelijk om nadien struiken of hagen met ondiepe wortels te planten, bomen met diepe wortels zijn niet mogelijk.

De installatie van grondcollectoren is eenvoudiger en goedkoper dan andere types boringen. Een ander groot voordeel van grondcollectoren is dat er geen vergunningen voor nodig zijn.

Lees meer over de verschillende soorten boringen

Geothermische sondes

Geothermische sondes of verticale boringen worden één of meerdere gaten geboord tussen de 80 en 150 meter diep. Hoe diep of hoe veel sondes er nodig zijn wordt bepaald door de warmtebehoefte en wordt berekend op voorhannd.

Geothermische sondes nemen minder ruimte in beslag dan andere soorten geothermische warmte-extractie, waardoor ze bijzonder geschikt zijn voor woningen met beperkte ruimte.

Een nadeel is dat het plannen en boren relatief duur is en vaak een aparte boorfirma ingeschakeld moet worden. Soms kan een vergunning nodig zijn.

Lees meer over de verschillende soorten boringen.

Spiraalvormige buisconstructies van de geothermische manden

Geothermische manden zijn een vorm van grondcollectoren dicht aan het oppervlak en bestaan uit spiraalvormige buisconstructies die verticaal in de grond worden gezonken. De geprefabriceerde geothermische manden met een diameter van ongeveer 2 m worden geïnstalleerd in putten tot 4 m diep. Installatie op een helling is ook mogelijk. Het is belangrijk om ervoor te zorgen dat het oppervlak erboven zo vrij mogelijk blijft, zodat de grond de zonnewarmte kan absorberen.

Net als bij grondcollectoren is het niet mogelijk om op het oppervlak te bouwen of te bestraten, omdat de grond de zonnewarmte dan niet volledig zou kunnen absorberen. Beplanting is daarentegen wel mogelijk, zolang er geen diepwortelende planten worden gebruikt.

Geothermische manden zijn met name ideaal voor kleinere woningen, omdat ze minder ruimte innemen dan grondcollectoren. Hierdoor zijn ze geschikt voor kleinere tuinen en gemakkelijker te installeren dan geothermische sondes. Een ander duidelijk voordeel van geothermische manden is dat er geen vergunning nodig is voor dit type warmteterugwinning.

Langwerpige lusvorm van de ringcollectoren

Ringgreppelcollectoren worden horizontaal in een langgerekte lusvorm onder de vorstgrens op een diepte van ongeveer 2 m op het terrein gelegd. De lengte en vorm van de greppel worden individueel aangepast aan de grootte van het terrein en de energiebehoefte van de woning. In de leidingen die in de ringgreppel zijn gelegd, circuleert een pekelvloeistof die de warmte opneemt en naar de aardwarmtepomp transporteert.

De voordelen van de ringgraafcollector zijn dat er geen diepe boorgaten nodig zijn zoals bij geothermische sondes en dat er, in tegenstelling tot grondcollectoren, geen leidingen over grote oppervlakken hoeven te worden aangelegd. Het terrein kan na installatie weer volledig worden gebruikt, bijvoorbeeld als gazon. Het is echter belangrijk om op te merken dat het gebied boven de ringgraafcollectoren niet mag worden bestraat of bebouwd om de warmteabsorptie door de zon te garanderen. Het planten van planten met ondiepe wortels is daarentegen geen probleem.

Het voordeel van ringgreppelcollectoren is dat er geen vergunning nodig is.

De juiste keuze voor jouw huis

Is een geothermische warmtepomp geschikt?

In woningen met grote tuinen bieden grondwarmtepompen tal van voordelen. Om te weten te komen of je hier ook van kunt profiteren, hoef je alleen maar te controleren of je woning aan de volgende belangrijke kenmerken voldoet:

Voldoende oppervlakte.
Je hebt geen enorme tuin nodig om een grondwarmtepomp te installeren. Hou bij grondwarmtepompen altijd rekening met grotere werkzaamheden buiten, bij voorkeur in een niet aangelegde tuin.
Goede isolatie.
Alle warmtepompen werken efficiënter bij lagere aanvoertemperaturen halen een hoger rendement als je woning goed geïsoleerd is.

Let op: hoe korreliger of zanderiger de grond, hoe minder efficiënt de warmtepomp kan werken. Daarom spelen de bodemomstandigheden een belangrijke rol en zijn er meer graaf- of boorwerkzaamheden nodig voor de installatie.

Prijs van een bodem/water-warmtepomp

Hoeveel kost een geothermische warmtepomp?

Kostprijs
Subsidies

Aankoopkosten: De prijs van een aardwarmtepomp varieert. Extra kosten ontstaan door het plaatsen van de collectoren of geothermische sondes. De prijs van de boringen is sterk afhankelijk van hoeveel boringen of oppervlakte er nodig is en die wordt bepaald door de verwarmingsnoden. Als je een geothermische warmtepomp plaatst in een nieuwbouwwoning moet je ook rekening houden met het afgiftesysteem zoals vloerverwarming.

Werkingskosten: het rendement van een geothermische warmtepomp is zeer goed, daardoor liggen de energiekosten lager, op voorhand dat je woning goed geïsoleerd is en uitgerust met een lage temperatuur afgifte systeem. Daarnaast moet je ook rekening houden met onderhoudskosten. Hoewel warmtepompen onderhoudsarm zijn, zijn ze niet volledig onderhoudsvrij. We raden altijd een regelmatig onderhoud aan om zeker te zijn van een goede werking en een optimaal rendement.

De Vaillant haas houdt een vouwregel vast

Laat je adviseren door een professioneel installateur.

Ontvang advies op maat

Upgrade je installatie

Interessante uitbreidingen voor een bodem/water-warmtepomp.

Fotovoltaïsche energie.
Fotovoltaïsche zonnepanelen zetten zonne-energie om in elektriciteit. Ze zijn daardoor de perfecte aanvulling op een warmtepomp want een deel van de elektriciteit die je warmtepomp nodig heeft wordt op deze manier gratis opgewekt via de energie van de zon.
Lees meer
Warmtepompboiler.
Een warmtepompboiler produceert op een energiezuinige en milieuvriendelijke manier sanitair warm water door energie te halen uit de omgevings- of buitenlucht. Het is de ideale vervanging van een oude elektrische boiler.
Lees meer
Slimme regelaar.
Haal het maximale uit je warmtepomp door gebruik te maken van een intelligente regeling. Een weersafhankelijke regeling houdt rekening met de buitentemperatuur bij het aansturen van je verwarming. Met een slimme thermostaat kan je je warmtepomp op afstand besturen.
Lees meer

getuigenissen

Wat klanten zeggen over hun nieuwe Vaillant geothermische warmtepomp?

flexotherm exclusive geothermische warmtepompVan bouwkundig erfgoed naar bijna-energieneutraal
Lees de getuigenis
geoTHERM perform bodem/water-warmtepompSupermarkt Spegelaere zet nieuwe standaard voor groene retail
Lees de testimonial

Veelgestelde vragen

Heb je nog vragen? Wij hebben de antwoorden.

Welke bodemsoorten zijn het meest geschikt voor een geothermische warmtepomp?

Om een geschikte ondergrond te bepalen is het belangrijk dat de samenstelling goed geleid (warmte afgeeft) en niet goed isoleert (dit geeft lagere opbrengsten). Bij een goed geleidende bodem is er veel water aanwezig in de grond. Lucht is een slechte geleider en isoleert, wat dan weer een negatieve impact heeft op je opbrengst. We geven hieronder een aantal voorbeelden van geschikte en minder geschikte ondergronden:

✅ Geschikte ondergronden

Vochtige klei- of leemgronden
Fijn zand
Gesteentelagen (rots)
Diepere bodemlagen (>10m)

❌ Minder geschikte ondergronden

Droge, grofkorrelige zandgronden
Poreuze, met lucht gevulde grond
Zeer droge bodems

Heb ik een vergunning nodig voor de installatie van een geotherische warmtepomp?

Werkt een geothermische warmtepomp voldoende in de winter?

Hoeveel kosten boringen voor een bodemwarmtepomp?

De basisprijs van grondboringen ligt tussen € 700 en € 1.000 per kW. Deze prijs bevat de volledige plaatsing, namelijk: de boringen zelf, alle machines en werkuren, het materiaal en de installatie van de buizen. Het totale kostplaatje hangt van verschillende factoren af:

het vermogen (kW) van je warmtepomp
de samenstelling en de kwaliteit van de grond
het aantal boormeters
het type boringen en het buizennetwerk

Voor een gemiddelde nieuwbouwwoning liggen de totale kosten voor een grondboring zo tussen € 5.000 en € 10.000.

Kan een geothermische warmtepomp ook koelen in de zomer?

Ontdek alles over efficiënte verwarming.

Een installateur legt een plan uit aan een man.

Een stel zit buiten in de tuin en bekijkt een brochure. Op de achtergrond staat een Vaillant-warmtepomp.

Geothermische warmtepompen: Alles wat je moet weten.