Warmtepomp zonder buitenunit: welke opties heb je?
Welke warmtepompen hebben geen buitenunit?
De meeste lucht/water- en lucht/lucht-warmtepompen (airco) hebben een buitenunit. Dat is logisch: ze onttrekken energie aan de buitenlucht en hebben daarvoor een component nodig die buiten staat. Kies je voor een systeem dat energie uit de bodem of het grondwater haalt, dan is er géén buitenunit nodig.
Er zijn twee types warmtepompen die volledig zonder buitenunit werken.
- Geothermische warmtepomp (bodem/water)
- Water/water-warmtepomp
Een bodem/water-warmtepomp (ook ‘geothermische warmtepomp’ of ‘bodemwarmtepomp’ genoemd) haalt warmte uit de bodem via verticale boringen of horizontale lussen. Van de installatie zie je buiten letterlijk niets: geen unit op de gevel, geen toestel in de tuin. Enkel binnenin de woning bevindt zich de warmtepomp zelf.
Wat je wel moet weten: voor de installatie zijn werken in de tuin noodzakelijk. Bij verticale boringen (tot 100 meter diep) komt er een gespecialiseerde boorfirma aan te pas. Bij horizontale collectoren heb je een grotere oppervlakte nodig. Na de installatie is er van die werken echter niets meer zichtbaar.
Groot voordeel: de bodemtemperatuur in België blijft het hele jaar door constant op zo'n 10 à 12° C. Daardoor presteert een geothermische warmtepomp bijzonder stabiel, ook in strenge winters. De COP (rendementscijfer) blijft hoog ongeacht de buitentemperatuur, een voordeel dat lucht/water-warmtepompen of lucht/lucht-warmtepompen niet in dezelfde mate hebben.
De buitenunit van een warmtepomp: minder storend dan je denkt.
Veel mensen die zoeken naar een warmtepomp zonder buitenunit, doen dat om specifieke redenen. We leggen je eerlijk uit wat er klopt en wat je misschien anders kunt bekijken.
Warmtepomp met of zonder buitenunit: de belangrijkste verschillen.
| Bodem/water (geothermie) | Lucht/water (aerothermie) | |
|---|---|---|
| Buitenunit nodig? | Nee | Ja (compact mogelijk) |
| Zichtbaar buiten? | Niets | Enkel de buitenunit |
| Rendement (COP) | Zeer hoog: stabiel het jaar door | Hoog, daalt iets bij strenge vorst |
| Winterprestaties | Uitstekend (constante bodemtemperatuur) | Goed, moderne pompen werken tot -20 °C |
| Werken bij installatie | Ja, boringen of sleuven in tuin | Minimaal |
| Vergunning nodig? | Nee (in de meeste gevallen in België) | Nee (in de meeste gevallen in België) |
| Investeringskost | Hoger | Lager |
Opmerking: Deze vergelijking geeft een algemeen beeld. De beste keuze hangt altijd af van jouw woning, beschikbare ruimte, isolatiegraad, verwarmingsbehoefte, budget en lokale voorschriften. Laat daarom altijd een erkend installateur nagaan welke warmtepomp technisch en praktisch het meest geschikt is voor jouw situatie.
Kies je voor geothermie? Dan kies je doorgaans voor een zeer hoog en stabiel rendement én een stille werking, zonder buitenunit. Kies je voor een lucht/water-warmtepomp? Dan is de investering lager, de installatie eenvoudiger en zijn de nieuwste modellen stiller en compacter dan ooit.
Goed om te weten: hierboven vergelijken we vooral geothermie met lucht/water, omdat dit de meest voorkomende keuzes zijn voor duurzame verwarming van een woning. Daarnaast bestaan er ook andere alternatieven, zoals water/water- en lucht/lucht-warmtepompen. Of die geschikt zijn, hangt sterk af van je woning, comfortverwachtingen en technische mogelijkheden.
En het rendement in de winter?
Een veelgehoorde reden om te kiezen voor geothermie is het stabiele rendement: de bodem koelt immers niet af zoals de buitenlucht. Dat klopt. Maar moderne lucht/water-warmtepompen presteren ook bij lage temperaturen bijzonder goed. De aroTHERM van Vaillant werkt efficiënt tot -20 °C buitentemperatuur, een temperatuur die in België nooit bereikt wordt.
De COP van een lucht/water-warmtepomp daalt bij strenge vorst, maar in de Belgische klimaatomstandigheden blijft het systeem het hele jaar door rendabel. Het verschil in rendement tussen aerothermie en geothermie is in de praktijk kleiner dan vaak gedacht wordt, zeker bij goed geïsoleerde woningen met lage verwarmingstemperaturen (vloerverwarming, ventiloconvectoren).
Samengevat: wat past bij jouw situatie?
- Je wil absoluut geen buitenunit en hebt tuinruimte: kies voor een bodem/water-warmtepomp (geoTHERM, geoCOMPACT, flexoTHERM, flexoCOMPACT). Hoog rendement, volledig onzichtbaar buiten, maar hogere installatiekost en werken in de tuin.
- Je hebt weinig buitenruimte of wil snel installeren: een lucht/water-warmtepomp met compacte buitenunit is de meest flexibele keuze. Nieuw in antraciet, stil en compact.
- Je woont in een appartement: dan kan een lucht/water-warmtepomp aan de gevel, op het terras, op het gemeenschappelijke platte dak of in de tuin worden geplaatst. Raadpleeg hiervoor wel altijd eerst het reglement van mede-eigendom.
- Je hebt een kleine BEN-woning of nieuwbouwappartement: de geoTHERM of de aroTHERM zijn uitstekende opties.
